نکات ایمنی سیم کشی و برق کشی ساختمان

مقدمه

انجام دادن درست و اصولی هر کاری یکی از مهم ترین شرایط فراهم کردن نتیجه ی دلخواه می باشد. سیم کشی یا برقکاری ساختمان یک کار کاملاً تخصصی است و افراد معمولی نمی توانند آن را انجام دهند. در حقیقت چیزی که در این امر اهمیت دارد، انجام سیم کشی به نحو احسن و قابل قبول است. در سیم کشی ساختمان می بایست سعی شود که کلیه استانداردها و مقررات مربوطه رعایت شوند و نتیجه آن، طبعاً انجام یک سیم کشی ایمن و استاندارد خواهد بود. در سیم کشی ساختمان، باید ایمنی لازم برای اعضا فراهم شود و به راحتی بتوان از نور و برق ساختمان استفاده کرد. اگر سیم کشی به هر دلیلی غیراصولی انجام شود، تا زمانی که ساکنین در ساختمان زندگی می‌کنند با نارضایتی آنان همراه خواهد بود.

اگر تأسیسات الکتریکی از الزامات ایمنی برق پیروی کنند بسیاری از مرگ و میر و حوادث ناشی از حوادث برق از بین می‌رود، البته در هنگام ساخت خانه‌های جدیدی که با نظارت مهندسین ایمنی ساخته می‌شود الزامات ایمنی رعایت می‌شود اما در بیشتر خانه‌های در حال ساخت و خانه‌های قدیمی خبری از رعایت الزامات ایمنی سیم کشی برق نیست.

نکات برق کشی ساختمان

یک برقکار حرفه ای و ایمن ساختمان چطور کارش را شروع می کند؟

اولین نشانه حرفه ای بودن یک برقکار ساختمان، محل قرارگیری و بکارگیری کلیدها، پریزها، استفاده از سیم ها با سطح مقطع های استاندارد و تجهیزات و وسایل استاندارد می باشد. همانطور که در مطالب قبلی نیز گفتیم بسیار مهم است که خروجی های کلید و پریز شما پشت وسایل منزل قرار نگیرد. همچنین باید مراقب باشید سرپیچ های شما بیش از حد به سقف یا کف منزل نزدیک نباشند. برای اینکه بعد از هر جا به جایی وسیله، نگران مخفی شدن کلید و پریزتان پشت تخت خواب ها و بقیه وسایل نباشید، استانداردها را رعایت کنید.

استانداردهای برق کشی ساختمان

یک برقکار حرفه ای با در نظر گرفتن استاندارد های ایمنی، به خوبی می داند که برای لوله کشی برق ساختمان باید مسیر های مشخصی را در نظر بگیرد و سپس مطابق با یک نقشه کار را انجام دهد. چگونگی هدایت کردن جریان برق از کنتور اصلی به تمام بخش ها نیازمند محاسبات دقیقی است که در نقشه صورت می گیرد  و مستلزم رعایت نکات ایمنی است.

voltageاز جمله این استاندارد ها در بخش های مختلف یک ساختمان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

– فاصله پریز های برق از مکان های مشخص شده با فاصله استاندارد قرار گیرد.

– شبکه ها توزیع برق باید حریم مشخصی داشته باشند.

– فاصله نصب پریزها و کلیدها از سقف معین باشد.

– برای سیم کشی اکثر بخش های ساختمان باید از سه سیم استفاده کرد.

– تعداد انشعاب هایی که می توان از یک سیم گرفت، محدود است.

– برای سیم کشی هر ساختمان باید از نقشه معین و از پیش طراحی شده استفاده کرد.

– نصب انواع فن در مکان های مرطوب ممنوع بوده و در صورت نصب، باید فاصله قانونی رعایت شود.

– سیم هایی که برای بخش های مختلف ساختمان استفاده می شوند باید سطح مقطع متفاوتی داشته باشند.

نکات سیم کشی

اصول سیم کشی و مدار بندی

استانداردهای سیم کشی، در اصل توسط کمیته بین‌المللی الکتروتکنیکال (IEC)، تعیین می‌شود؛ این استانداردها در نسخه‌های متعدد و به واسطه مهندسین و متخصصین مختلف، به روز رسانی می‌شوند. این استانداردها مباحث بسیار گسترده‌ای را شامل می‌شوند: تعریف واژه‌های تخصصی سیم کشی و برقکاری، مشخص کردن انواع سیم کشی های مجاز ساختمان برای تلفن، اعلام حریق، اینترنت و نیز تعیین استانداردهای رعایت فاصله‌ها می­باشد.

برق کارهایی که دوره های فنی و ایمنی برق را آموخته اند نحوه ایمنی و اتصالات و نکاتی که می بایست رعایت کنند را می دانند. مثلاً آن ها می دانند که:

– استفاده از سیم اتصال به زمین برای وسایلی که به آن نیاز دارند چگونه به کار گرفته شود.

– آگاهی از بررسی وجود جریان برق در سیم ها با استفاده از فازمتر و تعیین شدت جریان آنها (برق شهری و غیر شهری) را دارند.

– از جعبه اتصال برای اتصالات انباشته شده در یک مکان به منظور افزایش ایمنی و محافظت از سیم ها استفاده می کنند.

– اتصالات سر سیم ها را محکم می کنند و از محدود شدن جریان به واسطه اتصالات سست، ممانعت به عمل می­آورند.

بايد به استانداردها و موارد ايمني به ويژه ايمني برق اهميت بيشتري داد و آن را كاملا جدي گرفت. اين عمل به مفهوم ارزش قايل شدن عملي و نه كلامي براي وجود انسان و زندگي و سرنوشت اوست. طبيعي است كه با رواج استانداردهاي ايمني برق در سطح عمومي جامعه، فرهنگ استفاده صحيح از ابزار الكتريكي نيز افزايش مي‌يابد. چنين حركتي علاوه بر حفظ زندگي انسان‌ها، از نظر اقتصادي نيز به نفع بودجه عمومي كشور خواهد بود.

برق کشی

نتيجه‌گيري

همانطور که تاکنون اشاره شد، سیم کشی ساختمان کاری تخصصی است و برای انجام موارد سیم کشی و تعمیر وسایل الکتریکی که نیاز به سیم کشی دارند، حضور متخصصین با تجربه ضروری است. بايد به استانداردها و موارد ايمني به ويژه ايمني برق اهميت بيشتري داد و آن را كاملا جدي گرفت. اين عمل به مفهوم ارزش قايل شدن عملي و نه كلامي براي وجود انسان و زندگي و سرنوشت اوست. طبيعي است كه با رواج استانداردهاي ايمني برق در سطح عمومي جامعه، فرهنگ استفاده صحيح از ابزار الكتريكي نيز افزايش مي‌يابد. چنين حركتي علاوه بر حفظ زندگي انسان‌ها، از نظر اقتصادي نيز به نفع بودجه عمومي كشور خواهد بود. زيرا از مصرف انرژي اضافي ناشي از نشت جريان و تلفات آن جلوگيري به عمل مي‌آيد. به‌علاوه آتش‌سوزي ساختمان‌ها و وسايل الكتريكي كه عمدتا از ضعف سيستم حفاظتي برق ناشي مي‌شود به حداقل رسيده و در نتيجه هزينه‌هاي اضافي كمتري به خانواده‌ها و همينطور كشور تحميل مي‌شود. ضروري است كه اين امر توسط مسوولين ايمني و ارگان‌هاي مرتبط با استانداردها جدي گرفته شود و پيگيري گردد.

متاسفانه آمار حريق‌ها و حوادث، گوياي اين مطلب است كه درصد بالايي از آن ها، ناشي از سيستم برق غير استاندارد مي‌باشد. لذا دستيابي به استانداردهاي ايمني مناسب در سطح جامعه برای ساختمان ها، اجتناب ناپذير است.

 

اصول لوله گذاری برق ساختمان

برخی از مهم ترین نکات برای لوله گذاری برق ساختمان

در ابتدای کار بررسی سه نکته مهم، در بحث لوله گذاری برق ساختمان قابل توجه می باشد؛

اولین مسئله این است که، اگر ما کار را بصورت کنترات و چه به صورت متر زیر بنا برداشتیم، کار با زحمت کمتر و سرعت بیشتری انجام شود تا دستمزد بیشتری برای ما داشته باشد. البته با رعایت نکات ایمنی و حفاظت، نه اینکه ایمنی و حفاظت را فدای دستمزد بیشتر کنیم.

دومین مسئله که شما می بایست مد نظر داشته باشید، لوله های برق خود را در جایی نصب کنید که احتمال می دهید کمترین مقدار آسیب به لوله ها وارد شود.

سومین مسئله این است که، لوله گذاری به صورتی انجام شود که، کمترین مقدار لوله و سیم برق، مورد مصرف قرار گیرد.

 

پس از بررسی این سه نکته اساسی؛ موارد قابل توجه دیگری مورد بررسی قرار می گیرد که در ادامه به آن ها می­پردازیم:

در هر قسمتی که از زانوی برق استفاده می شود، باید آن را با استفاده از نوار چسب به صورت محکم و جدا ناپذیری به لوله ی اصلی وصل نمود تا امکان آسیب پذیری آن به حداقل برسد و با ضربه از یکدیگر جدا نشوند.

در هنگام لوله کشی برق ساختمان، توجه به ابعاد سوراخ ها و فضاهایی که در دیوارها، سقف یا کف برای عبور دادن لوله های برق استفاده می شود نیز، اهمیت دارد؛ زیرا اگر از ابزارهای صنعتی مناسب نظیر هیلتی چرخشی استفاده شود، فضایی به اندازه ی قطر مته ی استفاده شده، حفر می گردد و بدون اینکه بلوک ها یا سایر بخش های دیوار آسیب ببینند، می توان در نهایت ظرافت، لوله گذاری برق ساختمان را انجام داد.

ابزار آلات با کیفیت

اهمیت استفاده از تجهیزات و ابزارهای مناسب، مدرن و با کیفیت جهت لوله کشی برق ساختمان، یکی از مهمترین اصول برق کشی با کیفیت، در یک ساختمان است.

نکته ی مهم دیگر در زمان لوله گذاری برق ساختمان، مربوط به استفاده از تجهیزات مناسب و مدرن در خصوص لوله گذاری است که عدم به کارگیری از این ابزارهای مناسب، باعث خواهد شد کار نهایی از کیفیت لازم برخوردار نباشد. متاسفانه برخی از برق کارها ظرافت های لازم را اعمال نمی کنند و به خیال اینکه فرد گچ کار در ادامه ی انجام پروژه ی ساختمان، نواقص کار وی را می پوشاند، لوله گذاری برق ساختمان را به صورت غیر استاندارد و خلاف مقررات اجرایی برق ساختمان انجام می دهند. این در حالی است که پروژه ای موفق است که تمامی اعضا و اجزای آن به طور هماهنگ با یکدیگر کار کرده و وظیفه خویش را به درستی انجام دهند بدون اینکه آسیبی به مرحله دیگری از پروژه و یا کار شخص دیگری وارد نمایند.

باید بدانیم که برای برق کشی ساختمان لازم است سوراخ ها و یا حفره هایی را در سقف ایجاد کنیم؛ حفره هایی که برای لوله‌های برق تعبیه می‌شوند، باید در فاصله‌ای حدود ۳۰ سانت با حفره های مربوط به لوله فاضلاب قرار بگیرند. در نتیجه برای هر یک از لوله‌های برق و فاضلاب باید حفره های مجزایی در نظر گرفته شود و عدم انجام این کار، در اصول ساخت و ساز و قوانین سیم کشی برق ساختمان، تخطی محسوب می‌شود و اگر قصد تبعیت از استانداردهای مربوط به برق‌کشی را داریم، باید این اصول را رعایت نماییم.

در هنگام قرار دادن لوله برق های باریک به صورت عمودی بر روی دیوار نیز، باید با استفاده از دستگاه فرز یا شیار زن، شیار های باریکی بر روی بلوک ها زده شود تا لوله ها به صورت کامل درون دیوار قرار گیرند، در این خصوص لازم است عرض شیاری که به صورت عمودی بر روی یک دیوار زده می شود، متناسب با مجموع پهنای لوله برق باشد. همچنین عمق این شیار ها باید به گونه ای باشد که، پس از قرار دادن لوله ها، یک و نیم سانت زیر سطح دیوار قرار داشته باشند تا هیچ گونه برجستگی ایجاد نشود و مراحل سیمان کاری و گچ کاری دیوار ها با مشکلی مواجه نگردد.

نکته ی بعدی این است که مرحله ی لوله کشی برق ساختمان باید بعد از مرحله گچ و خاک کردن دیوارها انجام شود و سپس قوطی کلیدها نصب شوند تا در دیوار فرو نرفته و در ادامه، کلیدها و پریزها برای استفاده ی کاربران به صورت صحیح و محکم در داخل قوطی ها قرار گیرند.

در لوله گذاری برق ساختمان باید توجه داشته باشیم که زانو برق‌ها را به واسطه ابزاری مانند نوارهای پهن چسب، به شکلی محکم و غیر قابل تفکیک به لوله واحد و اصلی متصل کنیم تا در صورت وارد آمدن ضربات یا فشارهای مختلف، از این لوله جدا نشود و به هیچ وجه آسیب نبیند. در حقیقت با این کار می‌توانیم احتمال آسیب به لوله اصلی و همچنین زانو برق را محدود کرده و ضریب ایمن سازی را افزایش دهیم.

استفاده از هیلتی‌هایی که عملکرد چرخشی دارند، می‌تواند در نحوه لوله‌کشی برق ساختمان موثر و مفید واقع شود. این دستگاه‌ها قادر هستند، در محیط‌هایی مثل دیواره‌ها و کف و یا سقف به اندازه قطر مته‌هایی که در آن‌ها قرار داده می شود، سوراخ و روزنه ایجاد کنند و به محیط‌های غیر ضروری دیگر صدمه وارد نکند و به این ترتیب، دیگر قسمت‌های دیواره‌ها یا سقف و کف، دچار آسیب نشوند. در ضمن، سوراخ‌های ایجاد شده به وسیله هیلتی‌ها، سایز و اندازه مناسبی برای رد کردن لوله‌های برق ایجاد می‌کند و در نتیجه لوله‌گذاری بهتر و با جلوه بیشتر انجام خواهد شد.

به منظور اجرایی ساختن سیم کشی ساختمان به شکل اصولی، باید از لوله گذاری برق ساختمان استفاده کرده و در محل های مورد نظر لوله های باریک برق را تعبیه کنیم.

برای لوله گذاری لازم است از فرزها استفاده کنیم تا بتوانیم با استفاده از آن‌ها خطوط شیار مانند نازکی را برای جای دادن لوله‌های باریک برق به شکل عمودی، ایجاد نماییم. اندازه عرض خطوط شیار مانند، باید سازگار با قطر و پهنای مجموعه لوله برق‌هایی باشد که قرار است عمود بر دیوار قرار گیرند.

علاوه بر این‌ها برای سهولت در طی شدن سلسله مراحل گچ کاری‌ها و سیمان کاری‌ها و رنگ که بعد از اتمام مراحل سیم کشی ساختمان و لوله گذاری‌ها انجام می شود، لازم است عمق شیارهای ایجاد شده به اندازه‌ای باشد که لوله‌ها را به طور کامل در خود جا داده و با گذاشتن لوله‌ها در شیارها با کمبود جا مواجه نباشیم تا لوله‌های برق از عمق شیارها بالا نیاید و برآمدگی ایجاد نکند.

نکات مرتبط با خم کاری لوله برق

یکی از مواردی که در بحث لوله گذاری حائز اهمیت می باشد، خم زدن لوله ها جهت عبور از مسیر های مختلف می باشد. شما برای برق ساختمان این انتخاب را دارید که از زانو، برای اتصال لوله ها هم در کف و یا سقف استفاده کنید اما پیشنهاد ما به شما جهت کار استفاده از خم، می باشد. چند مورد از مزایای خم نسبت به زانو، عبور آسان و راحت سیم های برق بدون گیر کردن فنر در محل های اتصال است، کاربرد زانو برای خم، حتی با بهترین چسب هم مانند خم کردن لوله نخواهد شد، زیرا لوله یک تیکه است و فقط لوله ها نیاز است به هم متصل شوند. لوله خیلی دیرتر از زانو فرسوده خواهد شد، مگر لوله بی کیفیت. البته زانوی با کیفیت هم وجود دارد، ولی زیبایی کار قطعا در خم اصولی، بیشتر خواهد بود.

نکات مرتبط با انتخاب سایز لوله

لوله های برق در سایز ها و انواع مختلف در بازار یافت می شوند. در زیر موارد استفاده از لوله های مختلف را توضیح می دهیم.

لوله ۲ : لوله کشی پریز ها با سه سیم، لوله کشی روشنایی ها، لوله های اعلام حریق، لوله دوربین.

لوله ۲٫۵ : کابل اصلی برق، عبور تعداد بالای سیم مانند دو سیم آنتن و آیفون. کابل کولر هم بهتر است از این سایز انتخاب شود.

بالاتر از لوله ۲٫۵ : کابل آسانسور، کابل های اصلی تابلو برق های عمومی مجتمع های بزرگ.

 

 

شخضی که هالتر در دیوار میکوبد

ابزارمورد نیاز لوله گذاری برق و چند نکته

  • کاتر و کمان ارّه، جهت برش لوله ها مورد استفاده قرار می گیرد.
  • متر، برای دقیق تر انجام شدن کار لازم خواهد شد.
  • فنر خم، سایز بیست، بیست و پنج و بالاتر را می توانید از ابراز فروشی ها تهیه کنید. حتما نیاز نیست برای خم کاری، فنر تهیه کنید، می توانید از یک کابلِ هم سایز با عمق لوله هم، جهتِ خم کاری، استفاده کنید.
  • تیشه و قلم، در بعضی مواقع شیارهای زده شده توسط شیارزن، نیاز به کنده کاری کوچکی دارد که آن را باید توسط تیشه و قلم، انجام دهید.
  • پیک نیک و آب، در صورت خم گرم، لازم خواهد شد.
  • از هیتر می توانید جهت خم کاری بر روی کار استفاده کنید.

هم چنین سایر ابزارهایی که در مقاله مرتبط با ابزارآلات برقکاران گفته شد، برای لوله گذاری برق نیز کاربرد دارد.

  • اتصال لوله ها به یکدیگر عموما توسط چاک دادن لوله انجام می شود و توسط مادگی زدن لوله هم می توان این کار را انجام داد.
  • در لوله های پی وی سی از آنجا که جنس محکم و شکننده ای دارند نمی توان از چاک دادن برای اتصال لوله ها استفاده کرد، بلکه با زدن مادگی در سر لوله ها و یا استفاده از بوشن، می توان لوله ها را به هم متصل کرد.
  • حتما بعد از اتصال لوله ها برای محکم کاری، لوله ها را توسط چسب برق یا چسب لوله محکم کنید زیرا امکان جدا شدن لوله ها به هر دلیل وجود دارد.

انواع لوله های مورد استفاده در لوله کشی برق ساختمان

۱) لوله های خرطومی پلاستیکی:

این لوله ها کاملاً عایق و از جنس  PVCهستند و در بسته های ۱۵ متری و ۲۵ متری در قطر های مختلف در بازار موجود است، از این لوله در مناطق خشک و به صورت توکار استفاده می شود. انعطاف پذیری این لوله ها و ارزان بودن آن از محاسن و پایین بودن استقامتش، از معایب آن است.

 

۲)  لوله های پلاستیکی سخت :PVC

این لوله ها کاملاً عایق و از جنس PVC سخت می باشند. مقاوم بودن در مقابل مواد شیمیایی، استحکام مکانیکی، مقاومت در برابر زنگ زدگی، سبک بودن و ارزان بودن این لوله ها از محاسن آن و عدم مقاومت در برابر حرارت و ضربه پذیری از معایب این لوله ها به شمار می آید، این لوله ها بیشتر در زیر سقف های بتنی مورد استفاده قرار می گیرد.

 

۳) لوله های خرطومی فلزی یا فلکسی:

این نوع لوله، فلزی است، قابل انعطاف و به صورت روکار استفاده می شود، استحکام بالا از مزایای این لوله ها به شمار می آید.

 

۴)  لوله های پلی اتیلن:

این لوله ها از لوله های خرطومی محکم تر و از لوله های PVC نرم تر هستند از این لوله در زیر سقف ها استفاده می شود، که هنگام بتن ریزی لوله، آسیب نمی بیند.

لوله های دیگری هم در برق کشی استفاده می شود ولی چون لوله های بالا، بیشترین کاربرد را در برق کشی دارد از سایر موارد صرف نظر می کنیم.

 

کلام آخر اینکه، رعایت کردن اصول حرفه ای لوله گذاری برق ساختمان، برای داشتن کیفیت مناسب در نصب تمامی قوطی های برق و لوله ها لازم است و در صورتی که پیاده‌سازی لوله برق توسط شخص حرفه‌ای انجام نشود، می‌بایست انتظار مشکلاتی در آینده را داشته باشیم.

شرکت سیم وکابل اصفهان با تاکید بر رعایت قوانین و مسایل ایمنی برق و ساختمان، برای تمامی همکاران و برقکاران، آرزوی سلامت، سعادت و تندرستی از خداوند منان خواهان است.

این شرکت، به عنوان شرکتی پیشرو در امر تولید سیم و کابل های برق، شبکه، کواکسیال، افشان، شیلددار و مفتول، مشغول فعالیت می باشد. شما همکاران گرامی می توانید جهت ارائه سفارشات خود با دفتر نمایندگی شرکت سیم و کابل اصفهان با شماره ۳۴۴۵۷۲۹۹_۰۳۱ در تماس باشید.