رله چیست؟

رله یک کلید هوشمند است که علاوه بر داشتن عملکرد اصلی یک کلید، دارای ویژگی­های دیگری نیز می­باشد. لازم به ذکر است که هدایت این کلید توسط یک مدار الکتریکی دیگر بصورت­های مختلفی چون مکانیکی، حرارتی، مغناطیسی، الکترواستاتیک و … انجام می­شود. رله طیف زیادی از کاربردها را شامل می­گردد که می­توان به حفاظت، کنترل­کننده­ای موثر و همچنین استفاده به عنوان کنترلر خاص اشاره کرد.

پوستر رله

به بیان ساده تر می­توان گفت که رله یک کلید سریع می­باشد که به صورت متناوب می­تواند بدون هیچ مشکلی و حتی در کسری از ثانیه قطع و وصل گردد که در برخی از وسایل الکتریکی مانند سماور ، چای ساز، بخاری برقی، کولر گازی،پمپ آپ، آژیر و … در هنگام روشن و خاموش شدن اتوماتیک آنها و صدای تیک آرامی شبیه شکسته شدن قولنج از آن‌ها، آشنا به نظر می­رسد. این صدا، صدای عمل کردن سوییچ یا همان رله است که به گوش ما می رسد.

ساختار رله

رله ها بر اساس نوع عملکرد، ساختار متفاوتی دارند ولی در ساده­ترین حالت شامل قطعات مشخص شده در تصاویر زیر می­باشند. این ساختار نشان­دهنده­ی قطعات اصلی یک رله بوده که نقش هر یک در بخش بعدی مطب ارائه شده است.

رلهنحوه عملکرد رله چگونه است؟

در رله‌ها یک آهنربای الکتریکی وجود دارد که با استفاده از یک ولتاژ کم، باعث مغناطیس شدن هسته و حرکت دادن یک صفحه شده و باعث اتصال دو سر ترمینال خواهد شد. در عکس زیر، اگر ترمینال سیم پیج به ولتاژ پایین مثل ۵ ولت متصل شود، اتصال مشترک پایین آمده و در این حالت اتصال NC جدا شده و به اتصال NO متصل می شود. و اگر ولتاژ ۵ ولت قطع شود، فنر موجب کشیده شدن صفحه به سمت بالا شده و اتصال را از NO قطع کرده و به NC متصل می‌کند. شما توسط پایه مشترک که بین دو ترمینال NC و NO حرکت می‌کند می توانید حالت پیش فرض خاموش یا روشن را برای رله در مدار خود انتخاب کنید.

توضیح مدار رلهانواع رله

رله ها در حالت معمول و نه در حالت حفاظتی و یا قدرت به چهار نوع تقسیم می­شوند که عبارتند از :

voltageسنجشی

همانگونه که از نامش مشخص است، در زمینه سنجش عمل می کند. یعنی شما باید یک میزان خاص از حساسیت را برای آن تعریف نمایید تا رله در صورت مشاهده تخطی از آن میزان مشخص، شروع به واکنش نماید. به عنوان مثال؛ رله ما برای جریان های بالای ۲ آمپر تهیه شده است. پس به محض اینکه جریان از ۲ آمپر بیشتر شود شاهد عکس العمل رله خواهیم بود، و قاعدتا در جریان های کمتر از ۲ آمپر اتفاق خاصی نباید رخ دهد. اکثر رله های حفاظتی در این دسته قرار می گیرند.

تصویر رله

voltageزمانی

این رله به تنهایی مورداستفاده قرار نمی گیرد و باید با تجهیزات دیگر در شبکه و یا مدارها همکاری کند. این رله با توجه به زمانی که برایش تعیین می گردد مسئول قطع و یا وصل مدار می باشد.

رله زمانیvoltageجهت یاب

یکی از عوامل مخرب در شبکه ها توان برگشتی می باشد. این نوع رله توانایی تشخیص جهت توان و نیرو را دارد و با توجه به این عملکرد، می تواند قسمتی از شبکه را که دچار نقص و یا خطا شده است؛ از سایر قسمت ها ایزوله (جداسازی) نماید. این رله نیز جزء رله های حفاظتی به شما می آید.

رله جهت یابvoltageجامد

این رله به این دلیل جامد نامیده می شود که در واقع هیچ قسمت مکانیکی ندارد و عملیات کلیدزنی درون آن توسط نیمه هادی ها صورت می پذیرد و همین عامل سبب شده تا طول عمر بالایی داشته باشد. از رله حالت جامد در مداراتی که کلیدزنی بالایی دارند استفاده می شود و از سایر کاربردهای آن می توان به کنترل فاز برای موتورها اشاره کرد.

رله جامدی